چرا پوسیدگی دندان کودک بدون درد شروع میشود؟
یکی از دلایل اصلی مراجعه دیرهنگام والدین به دندانپزشک کودکان، این تصور است که پوسیدگی دندان حتماً با درد همراه است. در حالیکه بسیاری از انواع پوسیدگی دندان در کودکان خردسال، بهصورت خاموش و بدون درد آغاز میشوند. شناخت ساختار دندان کودک و روند پیشرفت پوسیدگی، به والدین کمک میکند تصمیم آگاهانهتری برای سلامت دهان و دندان فرزند خود بگیرند.
بر اساس توصیههای رسمی American Academy of Pediatric Dentistry (AAPD)، پوسیدگی دندان در کودکان خردسال میتواند بدون درد شروع شود و تنها با معاینه منظم دندانپزشک کودکان در مراحل اولیه تشخیص داده شود.
مینای دندان کودک؛ اولین لایهای که بدون درد تخریب میشود
مینای دندان کودک خارجیترین و سختترین لایه دندان است، اما فاقد عصب میباشد. به همین دلیل، زمانی که پوسیدگی فقط در مینای دندان کودک ایجاد میشود، هیچ دردی احساس نمیشود. در کودکان، این لایه نازکتر از بزرگسالان است و پوسیدگی میتواند سریعتر گسترش پیدا کند، بدون اینکه والدین متوجه شوند.
عاج دندان کودک و شروع مرحله پنهان پوسیدگی
پس از عبور پوسیدگی از مینا، به عاج دندان کودک میرسد. عاج دارای کانالهای ریز عصبی است، اما در مراحل اولیه هنوز ممکن است درد ایجاد نشود. در این مرحله، پوسیدگی سرعت بیشتری میگیرد و اگر تشخیص داده نشود، به پالپ دندان نزدیک میشود. این دقیقاً نقطهای است که مراجعه زودهنگام به دندانپزشک کودکان اهمیت پیدا میکند.
پوسیدگی خاموش دندان؛ خطری که بدون علامت پیشرفت میکند
پوسیدگی خاموش دندان به نوعی از پوسیدگی گفته میشود که بدون درد، التهاب یا شکایت کودک پیشرفت میکند. این نوع پوسیدگی معمولاً در معاینات دورهای کشف میشود و والدین اغلب از وجود آن شگفتزده میشوند. تشخیص پوسیدگی خاموش فقط با بررسی تخصصی امکانپذیر است و نمیتوان به ظاهر دندانها اکتفا کرد.
پوسیدگی زودرس دوران کودکی (ECC) چیست و چرا مهم است؟
پوسیدگی زودرس دوران کودکی یکی از شایعترین مشکلات دهان و دندان در کودکان خردسال است. این نوع پوسیدگی معمولاً بهسرعت پیشرفت میکند و میتواند چندین دندان را بهطور همزمان درگیر کند. تغذیه شبانه، مصرف مداوم مواد قندی و بهداشت ناکافی دهان از عوامل اصلی این نوع پوسیدگی هستند و پیشگیری از آن نیازمند نظارت تخصصی دندانپزشک کودکان است.
پوسیدگی دندان در کودکان خردسال از کجا شروع میشود؟
پوسیدگی دندان در کودکان خردسال اغلب از شیارهای عمیق دندانهای آسیاب یا نواحی نزدیک به لثه آغاز میشود. این قسمتها بهسختی تمیز میشوند و محیط مناسبی برای تجمع پلاک میکروبی فراهم میکنند. بررسی منظم این نواحی، نقش مهمی در تشخیص زودهنگام پوسیدگی دارد.
علائم پوسیدگی دندان شیری که والدین نباید نادیده بگیرند
علائم پوسیدگی دندان شیری همیشه واضح نیست، اما نشانههایی وجود دارد که نیاز به توجه دارد. لکههای سفید گچی، تغییر رنگ زرد یا قهوهای، بوی بد دهان کودک، گیر کردن مکرر غذا بین دندانها یا حساسیت به خوراکیهای شیرین میتواند از علائم پوسیدگی دندان کودک بدون درد باشد. تشخیص زودهنگام این نشانهها از پیشرفت پوسیدگی جلوگیری میکند.
علت پوسیدگی دندان کودک چیست؟
علت پوسیدگی دندان کودک معمولاً ترکیبی از مصرف مداوم مواد قندی، تغذیه شبانه با شیشه شیر، بهداشت نامناسب دهان و فعالیت باکتریهای دهانی است. کودکان خردسال بهدلیل وابستگی به والدین در مسواک زدن، بیشتر در معرض پوسیدگی قرار دارند. به همین دلیل، نظارت والدین و معاینات منظم توسط دندانپزشک کودکان اهمیت بالایی دارد.
پوسیدگی دندان شیری خطرناک است؟
این تصور که دندانهای شیری موقتی هستند و نیازی به درمان ندارند، کاملاً نادرست است. پوسیدگی دندان شیری خطرناک است و میتواند منجر به درد شدید، عفونت، اختلال در تغذیه و حتی آسیب به دندانهای دائمی شود. سلامت دندانهای شیری نقش مهمی در رشد فک و نظم دندانهای دائمی دارد و نباید نادیده گرفته شود.
پوسیدگی دندان کودک از کجا شروع میشود؟
پوسیدگی دندان کودک معمولاً از شیارهای عمیق دندانهای آسیاب یا نواحی نزدیک به لثه آغاز میشود. این نواحی بهسختی تمیز میشوند و محیط مناسبی برای تجمع پلاکهای میکروبی هستند. دندانپزشک کودکان با بررسی دقیق این بخشها میتواند پوسیدگیهای اولیه را قبل از ایجاد درد شناسایی کند.
نقش باکتریها در پوسیدگی دندان کودک چیست؟
نقش باکتریها در پوسیدگی دندان کودک بسیار کلیدی است. باکتریهای دهانی با مصرف قندها، اسید تولید میکنند و این اسید بهتدریج مینای دندان کودک را تخریب میکند. در صورت تداوم این روند، پوسیدگی به لایههای عمیقتر نفوذ میکند. کنترل پلاک میکروبی، آموزش صحیح به والدین و معاینات منظم، بخش مهمی از پیشگیری محسوب میشود.
جمعبندی و توصیه به والدین
پوسیدگی دندان کودک همیشه با درد همراه نیست و در بسیاری از موارد بهصورت خاموش پیشرفت میکند. شناخت ساختار دندان، توجه به علائم پنهان و مراجعه منظم به دندانپزشک کودکان، بهترین راه پیشگیری از مشکلات جدیتر است. در کلینیک دندانپزشکی کودکان دکتر الهام توکلیان، سلامت دندانهای کودک با رویکرد پیشگیرانه، علمی و متناسب با سن کودک بررسی و مدیریت میشود.
