هیچ چیز لذت بخش تر از خندیدن کودکان با دندان های سالم و سفید برای والدین نیست. تغییر رنگ دندان در کودکان و نوزادان نوپا به دلایل مختلفی ممکن است اتفاق بیفتد که سلامت عمومی کودک را به خطر می اندازد و از طرفی هم ظاهر نازیبایی دارد.
معمولا دندان های شیری کودکان سفیدتر از دندان های دائمی هستند چون تماس بیشتری با کلسیم دارند یکی از مشکلات شایع دندانی در کودکان و نوزادان تغییر رنگ دندان و حتی سیاه شدن آنهاست. سبک زندگی کودک، مصرف قطره آهن، ضربه به دندان، حادثه، بیماری های خاص و عفونت دندانی و … می تواند باعث تغییر رنگ دندان و پوسیدگی دندان شود.
علت تغییر رنگ دندان کودک
لکه زرد روی دندان دائمی کودکان به دلایل مختلفی بستگی دارد . اگر پوسیدگی های زودرس دندان در مراحل ابتدایی درمان نشود ممکن است مشکلات جدی تری برای کودکان ایجاد کند. در زیر به مهمترین ها علت زرد شدن دندان در کودکان اشاره می کنیم:
ژنتیک و وجود بیماری های خاص
زمانی که کودک در سن درآوردن دندان است ممکن است تغذیه نامناسب، تب بالا، بیماریهایی از قبیل سیفلیس مادرزادی، عفونت دندان و سندرم داون ممکن است باعث تغییر رنگ دندان شود. زردی زمان تولد هم می تواند باعث تغییر رنگ دندان شود.
مصرف بیش از اندازه فلوراید در کودکان
کودکانی که با شیر خشک تغذیه می شوند احتمال تغییر رنگ دندان در ان ها زیاد است. چون ابی که برای تهیه شیر خشک استفاده می شود در تغییر رنگ دندان تاثیر زیادی دارد. البته این مشکل یک بیماری جدی به اسم فلوئوروزیس دندانی است.
مصرف دارو
قطره آهن وتاثیر آن بر پوسیدگی دندان؟ این سوالی است که برای والدینی که نوزاد و کودک نوپا دارند پیش می آید. به طور کلی مصرف مکمل های آهن باعث پوسیدگی دندان کودکان نمی شود اما باعث تغییر رنگ و سیاه شدن ان ها می شود. البته برای پیشگیری از این امر می توان بعد از هر بار مصرف دندان ها تمیز شوند.
مادرانی که در دوران بارداری داروی تتراسایکلین مصرف کرده اند احتمال بروز بیماری هیپوپلازی در نوزاد ان ها وجود دارد. در این بیماری مینای دندان آسیب می بیند و رنگ دندان ها تغییر پیدا میکند.
آسیب به دندان کودک
گاهی ممکن است بروز یک حادثه باعث آسیب به دندان و به دنبال آن تغییر رنگ دندان شود. دندان ها بعد از ضربه ممکن است به رنگ صورتی، ارغوانی و یا خاکستری در آیند.
مصرف بیش از حد آبمیوه های شیرین
مصرف آبمیوه های شیرین هم به نوعی می تواند باعث تغییر رنگ دندان و پوسیدگی دندان شود. برای درمان پوسیدگی دندان متخصص دندانپزشکی کودکان راهکارهای متنوعی از قبیل روکش دندان کودکان، فلوراید تراپی کودکان و … انجام می دهد.
- پایین بودن کیفیت مینای دندان در برخی از کودکان
- دلایل ارثی یا مصرف بیش از حد مرکبات می تواند موجب ضعیف شدن مینای دندان در کودکان و تغییر رنگ دندان ها در انها شود.
- کمبود ویتامین D
زمانی که کودک در سن درآوردن دندان است باید به قدر کافی ویتامین D دریافت کند کمبود این ویتامین باعث تغییر رنگ دندان در کودکان می شود.
رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان کودکان
آموزش بهداشت دهان و دندان به کودکان می تواند موثرترین راه برای کاهش پوسیدگی و جلوگیری از زرد شدن دندان ها باشد. بیشتر والدین بر این باورند که دندان های شیری نیاز به مراقبت چندانی ندارند. اما عدم رعایت بهداشت دندان های شیری می تواند زمینه ساز آسیب برای دندان های دائمی باشد.
پیشگیری از تغییر رنگ دندان در کودکان
برای پیشگیری از تغییر رنگ در نوزادان و کودکان لازم است که والدین یک سری دستورالعمل را انجام دهند. در زیر به برخی از این دستورالعمل ها اشاره می کنیم:
با توجه به سن کودک می توان از خمیر دندان حاوی فلوراید استفاده کرد. البته توجه داشته باشید که فلوراید زیاد می تواند باعث آسیب به دندان و تغییر رنگ آن شود.
می توانید برای درمان پوسیدگی دندان از همان ابتدای کودکی و با شروع رشد دندان های شیری آموزش بهداشت دهان و دندان کودکان را شروع کرد. تمیز نگه داشتن دندان ها در ابتدا با استفاده از پارچه نخی و تمیز بعد از آن با آموزش مسواک زدن می تواند از مشکلات دهان و دندان در اینده بکاهد.
مصرف غذاها و نوشیدنی های حاوی قند مصنوعی باید کاهش پیدا کند تا قند موجود در مواد غذایی باعث تغییر رنگ دندان و پوسیدگی دندان نشود.
مراجعه دوره ای به متخصص دندانپزشکی کودکان می تواند از بروز مشکلات دندانی بکاهد.
بعد از دادن قطره آهن به کودک می توانید لثه های کودک را با پارچه نخی یا مسواک سیلیکونی تمیز کنید.
اگر بیماری های پیش زمینه ای باعث آسیب به دندان ها شده است باید ابتدا نسبت به درمان بیماری اقدام کنید.
چه عواملی باعث تغییر رنگ دندان در نوزادان و کودکان می شوند؟
عوامل متعددی باعث تغییر رنگ دندان در کودکان می شود که برخی از این عوامل شامل مصرف نوشیدنی های اسیدی مانند نوشابه و انرژی زاها، مصرف مولتی ویتامین ها، مصرف فلوراید، مصرف تتراسایکلین در زمان بارداری توسط مادر، مصرف نوشیدنی های داغ، مصرف نوشیدنی های سرد، قطره آهن، آسیب دیدن دندان، توت های تیره رنگ و سس های تیره هستند.
درمان زرد شدن دندان کودکان
اگر روش های مراقبتی برای پیشگیری از تغییر رنگ دندان در کودکان انجام نشود و دندان ها سیاه یا زرد شود باید سریعا معاینات لازم جهت درمان توسط متخصص دندانپزشکی کودکان انجام شود. برای درمان پوسیدگی و تغییر رنگ دندان در کودکان نمی توان خودسرانه عمل کرد و از محصولات سفید کننده استفاده کرد. پزشک متخصص دندانپزشکی کودکان راهکار متنوعی را با توجه به میزان تغییر رنگ پیشنهاد می دهد که برخی از این راهکارها عبارتند از:
- آموزش بهداشت دهان و دندان به کودک و والدین
- استفاده از روکش دندان کودک برای دندان های پوسیده و آسیب دیده
- فلوراید تراپی به منظور کاهش پوسیدگی و جلوگیری از پوسیدگی دندان ها
- استفاده از مواد ترمیم کننده بر روی دندان
- تجویز خمیر دندان بزرگسال برای لکه های جزئی در کودکان
یکی از موثرترین اقدامات درمانی برای تغییر درمانی کودکان مراجعه به متخصص دندانپزشکی کودکان است. دکتر الهام توکلیان دکترای تخصصی دندانپزشکی کودکان است. دکتر توکلیان اقدامات درمانی مختلفی از قبیل دندانپزشکی بیهوشی کودکان، عصب کشی دندان کودکان، درمان پوسیدگی دندان کودکان و فلوراید تراپی دندان کودکان را انجام می دهد.
جمع بندی
مشاهده کوچکترین نشانه های تغییر رنگ دندان در کودکان نگران کننده است و لازم است که به سرعت اقدامات درمانی موثر برای جلوگیری از پیشرفت پوسیدگی انجام شود. با مشاهده کوچکترین تغییر رنگی در دندان های کودکان و نوزادان باید سریعا به پزشک متخصص دندانپزشکی کودکان مراجعه شود تا علت های اصلی این مشکل بررسی شود.